Davlat organlari bilan munosabatlarda aholining sudlarga bо‘lgan ishonchini yanada oshirish chora-tadbirlari
Davlat organlari bilan munosabatlarda fuqarolar va tadbirkorlik subyektlari huquqlari va qonuniy manfaatlarining samarali himoya etilishini ta’minlash hamda ma’muriy sud ishlarini yuritishni xalqaro standartlardan kelib chiqqan holda takomillashtirish maqsadida:
- Ma’muriy sudlarning birinchi navbatdagi vazifasi fuqarolar va tadbirkorlik subyektlarining davlat organlari bilan munosabatlarida qonun ustuvorligini ta’minlash bilan bir qatorda ular huquqlari va qonuniy manfaatlarini samarali himoya qilish hisoblanishi ma’lumot uchun qabul qilingan.
- Oliy sud Sudyalar oliy kengashi hamda manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda davlat organlari qarorlari ustidan berilgan shikoyatlarni kо‘rib chiqishda ma’muriy sudlarning rolini kuchaytirish, ularni fuqarolar va tadbirkorlik subyektlarining haqiqiy himoyachisiga aylantirishga qaratilgan quyidagi tartiblarni protsessual qonun hujjatlarida belgilanishini:
ma’muriy sud ishlarini yuritishni «sudning faol ishtiroki» tamoyili asosida amalga oshirish, bunda ma’muriy sudlarga ishning haqiqiy holatlarini aniqlash uchun о‘z tashabbusi bilan dalillarni yig‘ish majburiyatini yuklash, huquqi buzilgan fuqaro yoki tadbirkorlik subyektiga esa dalillarni yig‘ishda faqat о‘z imkoniyati doirasida ishtirok etishga sharoit yaratish;
huquqi buzilgan fuqaro yoki tadbirkorlik subyektiga ommaviy-huquqiy munosabatdan kelib chiqadigan nizo bilan birga unga sababiy bog‘lanishda bо‘lgan zararni undirish talabini ham ma’muriy sudga bildirish huquqini taqdim etish hamda bunday talablarni kо‘rib chiqishni ma’muriy sudlar vakolatiga о‘tkazish;
ma’muriy sudlarning ommaviy-huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan ishlar bо‘yicha hal qiluv qarorlari davlat organlari yoki tashkilotlari tomonidan ijro qilinmagan taqdirda, ularning mansabdor shaxslariga nisbatan sud jarimalarini qо‘llash;
ommaviy-huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan ishlar bо‘yicha taraflar о‘rtasida yarashuvga erishish mexanizmlarini joriy qilish.
- Jamiyatda ma’muriy sudlarning rolini kuchaytirish, ularni fuqarolar va tadbirkorlik subyektlarining haqiqiy himoyachisiga aylantirish maqsadida mazkur qarorning 2-bandiga asosan protsessual qonun hujjatlarida belgilanayotgan tartiblar doirasida quyidagilar nazarda tutilgan:
taraflarga, qonun hujjatlarida belgilangan hollarda, ommaviy-huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan ishlar bо‘yicha kelishuv bitimini tuzish huquqini berish;
davlat organlari yoki tashkilotlari ommaviy-huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan ish bо‘yicha hal qiluv qarorini u qonuniy kuchga kirgan kundan boshlab bir oy davomida ijro qilish hamda bu haqda ma’muriy sudga xabar berish;
davlat organlari yoki tashkilotlari tomonidan ommaviy-huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan ish bо‘yicha sud hujjati ijro qilinmaganligi uchun davlat organlari yoki tashkilotlarining mansabdor shaxslariga nisbatan sud jarimasini qо‘llash;
davlat organlari yoki tashkilotlari tomonidan ommaviy-huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan ish bо‘yicha hal qiluv qarorining takroran ijro qilinmaganligi uchun davlat organlari yoki tashkilotlarining mansabdor shaxslariga nisbatan dastlab qо‘llanilgan sud jarimasini oshirilgan miqdorda qо‘llash.
- Oliy sud va Sudyalar oliy kengashining quyidagilarni nazarda tutuvchi takliflari ma’qullangan:
sudlar tomonidan da’vo arizasi, ariza hamda shikoyatni sudga taalluqli bо‘lmaganligi sababli qabul qilishni rad etish yoki ish bо‘yicha ish yuritishni tugatishni taqiqlash, bunda da’vo arizasi, ariza, shikoyat yoki ishni ularni kо‘rib chiqishga vakolatli sudga о‘tkazish;
ma’muriy sudning qonuniy kuchga kirgan hal qiluv qarorida aniqlangan holatlar boshqa ishni kо‘rayotgan fuqarolik ishlari bо‘yicha sud uchun majburiy hisoblanishini belgilash;
bir sud ishi doirasida ba’zilari ma’muriy sudga, boshqalari esa fuqarolik ishlari bо‘yicha sudga taalluqli bо‘lgan bir nechta talabni birlashtirishni taqiqlash.
- Oliy sud manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda:
ikki oy muddatda sudlar tomonidan da’vo arizasi, ariza, shikoyat yoki ishni uni kо‘rib chiqishga vakolatli sudga о‘tkazish bо‘yicha «О‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga о‘zgartish va qо‘shimchalar kiritish tо‘g‘risida»gi qonun loyihasini;
uch oy muddatda ommaviy-huquqiy nizolarni hal etish bо‘yicha ijobiy xalqaro tajribani inobatga olgan holda «О‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy sud ishlarini yuritish tо‘g‘risidagi kodeksiga о‘zgartish va qо‘shimchalar kiritish haqida»gi qonun loyihasini;
bir oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan о‘zgartirish va qо‘shimchalar tо‘g‘risida takliflarning kiritilishini ta’minlash begilangan.
Qarshi tumanlararo
Ma’muriy sud raisi A.Xushvakov