Тадбиркорларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш мақсадида олиб борилаётган ислоҳотларнинг мазмун ва моҳияти
Кейинги йилларда мамлакатимизда тадбиркорлик фаолиятини ривожлантириш, тадбиркорларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш, қулай ишбилармонлик муҳитини шакллантиришга қаратилган ислоҳотлар жадал суратларда амалга ошириб келинмоқда.
Конституциямизнинг 67-моддасига кўра, давлат қулай инвестициявий ва ишбилармонлик муҳитини таъминлайди. Тадбиркорлар қонунчиликка мувофиқ ҳар қандай фаолиятни амалга оширишга ва ўз фаолияти йўналишларини мустақил равишда танлашга ҳақли.
Ўзбекистон Республикаси ҳудудида иқтисодий макон бирлиги, товарлар, хизматлар, меҳнат ресурслари ва молиявий маблағларнинг эркин ҳаракатланиши кафолатланади.Монопол фаолият қонун билан тартибга солинади ва чекланади.
Юқоридагилардан келиб чиқиб, Президентимизнинг “Ўзбекистон – 2030” стратегияси тўғрисида”ги Фармонида белгиланган мақсад ва вазифаларни амалга ошириш мақсадида, 2024 йил 23 сентябрда «Камбағалликдан фаровонлик сари» дастурини амалга ошириш бўйича биринчи навбатдаги чора-тадбирлар тўғрисида ПҚ-330-сон қарори қабул қилинди.
Мазкур қарор билан ваколатли органлар зиммасига:
оилавий тадбиркорликни ривожлантириш, «Бизнесга биринчи қадам» дастурлари ҳамда микромолия ташкилотлари орқали жорий йил якунигача 4 триллион сўм, 2025 йилда 15 триллион сўм кредитлар ажратилишини таъминлаш;
тадбиркорлар билан учрашувларни мунтазам равишда ўтказиб бориш, уларнинг муаммоларини ҳал қилиш, молиявий қўллаб-қувватлашнинг узлуксизлигини таъминлаш ҳамда кредитлаш ҳажмини ошириб бориш, ташаббускорларга бўш ер майдонларини аукцион орқали сотиш чораларини кўрсин, тадбиркорларнинг инфратузилма билан боғлиқ муаммоларини ҳал этиш кабилар юклатилди.
Зеро, Президентимиз 2024 йил 20 августда тадбиркорлар билан ўтказилган очиқ мулоқотда “Тадбиркор – элга мадаткор!” деган шиорни баралла олға сурдилар.
Ислоҳотларнинг мантиқий давоми сифатида “Тадбиркорлар ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ишончли ҳимоя қилиш чора-тадбирлари тўғрисида” 2024 йил 14 ноябрда қабул қилинган Ўзбекистон Республикаси Президентининг ПФ-184-сонли Фармони қабул қилинганлиги тадбиркорлик фаолиятини амалга оширишга янада қулай шарт-шароит яратиб берди.
Хусусан, мазкур Фармон билан ваколатли органларнинг қуйидаги таклифларига розилик берилди:
а) 2025 йил 1 январдан жисмоний шахс томонидан тадбиркорлик фаолиятини якка тартибдаги тадбиркор сифатида давлат рўйхатидан ўтмасдан амалга оширганлик учун молиявий жаримани бекор қилиш;
б) 2025 йил 1 январдан бошлаб қуйидагилар учун маъмурий жавобгарликни бекор қилиш:
фискал белгиларни акс эттириш тартибини бузиш;
қонунчиликда мажбурий рақамли маркировкаланиши белгиланган товарларни (маҳсулотларни) ишлаб чиқарувчилар ва импорт қилувчилар томонидан идентификация воситалари орқали мажбурий рақамли маркировкалаш қоидаларини бузиш;
ходимлар сонини яшириш;
в) 2025 йил 1 мартдан бошлаб судда иш юритиш тарафлар келишув битими тузганлиги сабабли тугатилганда, тадбиркорлик субъектлари ва фуқароларга давлат божини қуйидаги миқдорларда қайтариб бериш тартибини жорий этиш:
биринчи инстанция судида — тўланган давлат божининг 70 фоизи;
апелляция ва кассация тартибида берилган шикоятлар бўйича судда — тўланган давлат божининг 30 фоизи.
Бундан ташқари, 2025 йил 30 январдаги «Ўзбекистон — 2030» стратегиясини «атроф-муҳитни асраш ва «яшил иқтисодиёт» йилида амалга оширишга оид давлат дастури тўғрисидаги ПФ-16-сонли Фармонда ҳам асосий эътибор тадбиркоролик субъектларинеинг фаолиятига қаратилган.
Чунончи, Давлат дастурида тадбиркорлик субъектларига кредитларни ажратиш учун халқаро молия институтларидан камида 30 миллион АҚШ доллари миқдорида маблағлар жалб этилишни таъминлаш, 2025 йил 1 сентябрдан бошлаб тадбиркорлик субъектларини «яшил тадбиркор» сифатида эътироф этиш юзасидан платформани ишга тушуриш ва бошқа ислоҳотлар назарда тутилган.
Мухтасар қилиб айтганда амалга оширилаёитган ислоҳотлар тадбиркорларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш, уларга яратиб берилаётган ислорҳотлар келгусида мазкур соҳани жадал ривожлантиришга хизмат қилади.
Қашқадарё вилоят
маъмурий суди раиси Ғ.Давлатов